Orta Doğu krizi havacılığı vurdu, milyonlarca yolcu etkilendi

Orta Doğu’da başlayan çatışma, küresel havacılık sektöründe büyük bir şok etkisi yarattı. Bölgedeki havayolu şirketleri ve aktarma merkezleri, uçuş iptalleri, kapasite kesintileri ve bağlantı kayıpları nedeniyle ciddi şekilde etkilendi.

Cirium’un verilerine göre, Orta Doğu merkezli havayolları, dünya havacılığında kritik bir köprü görevi görüyor. Emirates, Avrupa–Asya yolcu trafiğinin %13’ünden fazlasını, Avrupa–Avustralya hattının ise %31’ini taşıyor.

Qatar Airways ve Etihad Airways ile birlikte bu yoğunluk, kriz anında küresel bağlantının zayıflamasına yol açtı.

İlk haftalarda 5 milyon yolcu mağdur oldu

Çatışmanın ilk haftalarında yaklaşık 5 milyon yolcu, iptal edilen uçuşlar nedeniyle seyahat planlarını değiştirmek zorunda kaldı. Bu durum, hem turizm hem de iş seyahatleri üzerinde ciddi bir baskı oluşturdu.

İlk günlerde şok: İptaller %65’i aştı

• 28 Şubat’ta uçuşların %37’si iptal edildi
• İlk günlerde bu oran %65’in üzerine çıktı
• Günlük 2.300’den fazla uçuş gerçekleştirilemedi

Bu tablo, bölgedeki uçuşların yarıdan fazlasının durduğunu ortaya koydu.

Kademeli toparlanma başladı

Mart ortasından itibaren kısmi normalleşme süreci başladı:

• İptaller %20–30 bandına geriledi
• Nisan başında %10 seviyesine düştü
• Günlük iptaller 250’nin altına indi

Ancak uzmanlara göre bu durum tam toparlanma anlamına gelmiyor.

Havalimanları arasında büyük farklar

Krizin etkisi havalimanlarına göre sert şekilde ayrıştı:

• Dubai Uluslararası Havalimanı ve Abu Dabi Uluslararası Havalimanı yaklaşık %50 etki
• Hamad Uluslararası Havalimanı yaklaşık %80 etki
• Tel Aviv Ben Gurion Havalimanı yaklaşık %86 etki

Özellikle Tel Aviv’deki yüksek oran, güvenlik tehdidinin doğrudan hissedildiğini gösterdi.

Uluslararası havayolları uçuşları durdurdu

Birçok büyük havayolu şirketi bölgeye uçuşlarını askıya aldı:

• Delta Air Lines
• United Airlines
• American Airlines
• Air Canada

Avrupa’dan Türk Hava Yolları, British Airways ve Lufthansa ise sınırlı operasyonlarını sürdürdü.

Dev kapasite kesintisi: 5,4 milyon koltuk silindi

Üç büyük Körfez havayolu şirketi (Emirates, Qatar Airways ve Etihad), çatışma öncesi programa kıyasla Nisan ayı kapasitelerini önemli ölçüde azalttı. Toplamda, yalnızca Nisan ayı için 5,4 milyondan fazla koltuk ve 18.000’den fazla uçuş iptal ettiler. Bu eğilimin yakın vadede devam etmesi muhtemel.

Bazı hatlarda kesintiler dikkat çekti:

• Dubai – Singapur: %15–25 azalma
• Doha – Bangkok: %20–35 azalma
• Abu Dabi – Sidney: %30–40 azalma

Belirsizlik Devam Ediyor

Uzmanlar, bölgedeki uçuşların tamamen normale dönmesinin kısa vadede zor olduğunu vurguluyor. Sürecin seyri, büyük ölçüde güvenlik koşulları ve jeopolitik gelişmelere bağlı olacak.

Küresel etki kaçınılmaz

Orta Doğu’daki kriz, yalnızca bölgesel değil, küresel havacılık sistemini etkileyen bir kırılma noktası olarak değerlendiriliyor. Havayolu şirketleri ve yolcular için risk, maliyet ve belirsizlik artmaya devam ediyor.