Uydu Haberleri - Son Dakika Uydu Haber Güncel Gelişmeler

Uzay Çöpleri, Avrupa Hava Sahasında Risk Yaratıyor

Havacılık otoriteleri, uydu fırlatmalarının artmasının ardında, uzay çöplerinin uçuşları aksatmasını önlemeye çalışıyor. Hava koşulları nedeniyle yaşanan uçuş gecikmeleri veya rotadan sapmalar sıradan görünürken, peki ya gecikme düşen uzay çöplerinden kaynaklanıyorsa? Bir felaket filmi gibi gelse de uzmanlar, uydu ve roket parçalarının giderek büyüyen bir risk oluşturduğunu ve havayolu işletmelerinin buna hazırlıklı olması gerektiğini vurguluyor. Bugüne kadar ticari bir uçağın uzay çöpü tarafından vurulduğu doğrulanmış bir vaka bulunmasa da, yörüngedeki uydu sayısı ve yolcu uçuşlarının artmasıyla riskin yükseldiği belirtiliyor. Scientific Reports dergisinde yayımlanan bir çalışmaya göre, kontrolsüz roket parçalarının kuzey Avrupa, kuzeydoğu ABD veya Asya-Pasifik’in büyük ulaşım merkezleri gibi yoğun bölgeler üzerinde yeniden atmosfere girmesi olasılığı yıllık yüzde 26 olarak hesaplanıyor. Ancak bu, bir uçağın vurulma olasılığının yıllık yüzde 26 olduğu anlamına gelmiyor. 42 ülkenin hava trafiğini yöneten EUROCONTROL, Euronews Next’e verdiği demeçte, söz konusu yüzdelik oranın, düşen bir roketin rotasının yoğun hava sahasından geçme olasılığını gösterdiğini ve bu durumun yetkilileri önlem amaçlı hava sahasını kapatmaya yönlendirdiğini belirtti. Gerçekte, bir uçağın uzay çöpü ile çarpışma olasılığı hâlâ son derece düşük ve mevcut uçuş yoğunluğu üzerinden hesaplandığında yaklaşık bir milyon yılda bir olarak tahmin ediliyor. Ancak bir “önlem amaçlı” kapatma bile yolcular üzerinde büyük etki yaratabiliyor. Örneğin 2022’de, düşmesi öngörülen Çin roket parçalarının rotalarından biri nedeniyle İspanya ve komşu Fransa hava sahasının bir kısmı uçuşlara kapatıldı. Bu tek olay yüzlerce uçağın gecikmesine ve milyonlarca euroluk maliyete yol açtı; hiçbir uçak zarar görmedi ve parçalar sonunda binlerce kilometre uzaklıktaki okyanusa düştü. Bugün EUROCONTROL, Avrupa hava sahasını etkileyen roket fırlatışlarını ve yeniden girişleri aktif olarak izliyor. AB Uzay Çöpleri İzleme Servisi (EU-SST) gibi kurumların desteğiyle gerekli bilgileri paylaşıyor ve uzay çöpü yeniden giriş senaryolarını kriz yönetimi protokollerine entegre ediyor. Uzay çöpleri neden yok olmuyor? Uzmanlar, uzay çöpünün artan risklerinden endişe duyuyor çünkü uzay ekipmanları son derece dayanıklı şekilde üretiliyor. Avrupa Uzay Ajansı’nda (ESA) kıdemli uzay çöpü analisti Stijn Lemmens, “Uzaya çıkacak bir nesneyi tasarlarken fırlatmaya dayanacak şekilde yapmanız gerekiyor. Bu yüzden güçlü ve sert oluyor,” diyor. Örneğin, yüksek kaliteli titanyumdan yapılmış yakıt tankları uzay çöpü açısından özellikle dayanıklı parçalar arasında yer alıyor. Ancak çoğu uzay çöpü kolayca tanımlanamıyor. Lemmens, bu parçaların “adeta fırına atılmış bir ekipman gibi göründüğünü” ve geriye sadece yanmış metal kalıntılarının kaldığını söylüyor. ESA, uzayın geri dönüşteki yıkıcı etkilerini daha iyi anlamak için 2027’de fırlatılması planlanan Destructive Reentry Assessment Container Object (DRACO) isimli çığır açıcı bir görev hazırlıyor. Çamaşır makinesi boyutlarındaki bu uydu, kendi yok oluşunu içeriden kaydedecek bir ‘intihar görevi’ olarak tasarlandı. Uydu yanmaya başladığında, özel olarak tasarlanmış 40 santimetrelik dayanıklı bir kapsül ‘siyah kutu’ işlevi görecek. Kapsül, uydunun her yerinde yerleştirilmiş 200 sensör ve dört kamera ile metalin yanarken maruz kaldığı sıcaklık ve gerilimi ölçecek. Ana uydu tamamen toza dönüştüğünde kapsül okyanusa düşecek, paraşüt açarak yavaşlayacak ve kısa bir süreliğine verilerini jeostasyoner bir uydu aracılığıyla Dünya’daki uzmanlara iletecek. Lemmens’in belirttiği gibi, bu veriler hayati önemde çünkü “şu anda bu koşulları yerde birebir yeniden yaratmak imkânsız.” Daha karmaşık bir gökyüzü Gökyüzümüz giderek kalabalıklaşıyor. Avrupa’da hava trafiğinin 2050’ye kadar her yıl yüzde 2,4’e kadar artması bekleniyor. Ayrıca uzun menzilli uçuşların sayısının artması ve uçuş rotalarının jeopolitik riskleri azaltmak ve uçuş sürelerini optimize etmek için değişmesi gibi eğilimler gözlemleniyor. Buna, Katy Perry tarzı suborbital uzay turistlerinden, yavaş hareket eden yüksek irtifa haberleşme balonlarına ve belki de çok uzak olmayan bir gelecekte dünyayı aşırı hızlı dolaşacak hipersonik uçaklara kadar yeni hava yolcularını ekleyebiliriz. Yoğun şehir bölgelerinde ise VTOL yolcu 'drone'ları görülmeye başlanacak. Uzmanlara göre, uzay çöpü riskini yönetmek, hava trafik kontrolörleri ile uzay camiası arasında çok daha iyi bir koordinasyon gerektiriyor. EUROCONTROL, şu anda uygulanan “vaka bazlı” yaklaşımı terk ederek, uzay olaylarını gerçek zamanlı izleyen kalıcı bir hizmet oluşturmayı hedefliyor. Amaç, şehir göklerinden düşük Dünya yörüngesine kadar çok katmanlı bir hava-uzay görünümü sağlamak. İleriye bakıldığında, EUROCONTROL, yeni ve köklü özel uzay şirketleri de dahil olmak üzere tüm taraflar arasında daha iyi koordinasyon görmek istiyor. Öneriler arasında, havayolları ve askeri birimlerle birlikte uzay aracı operatörlerinin ortak simülasyonlar yapması da yer alıyor. Ayrıca, eğer bir uzay enkazı üst atmosferi geçip tehlikeli irtifalara ulaşırsa, ajans, herkesin şeffaf ve spesifik olmasını öneriyor: Hangi metal veya kompozit parçasının neden alçak irtifalara ulaştığını açıklamak kritik. Kısacası, eğer sizin uzay aracınızın parçaları Dünya'ya düşüyorsa, bunu kabul edin, verileri paylaşın ve tüm yolcuların güvenliğine katkıda bulunun.

Türkiye’nin ilk yerli ve milli haberleşme uydusu uzay yolculuğuna başladı

Türkiye’nin ilk yerli ve milli haberleşme uydusu Türksat 6A’yı yörüngeye taşıyan Falcon 9 roketi başarılı bir şekilde fırlatıldı. Türk mühendislerce üretilen Türkiye'nin ilk yerli ve milli haberleşme uydusu Türksat 6A uzay yolculuğuna başladı. Uyduyu yörüngeye taşıyan Space X firmasına ait Falcon 9 roketi, hava koşulları nedeniyle yaşanan 2 saat 10 dakikalık gecikmenin ardından Türkiye saati ile 02.30’da ABD’nin Florida eyaletindeki Kennedy Uzay Merkezi'nden başarılı bir şekilde fırlatıldı. Yaklaşık 36 dakika sürecek bir yolculukla 300 kilometrelik irtifaya roketle taşınacak uydunun, daha sonra roketten ayrılarak 70 dakikada geçici yörüngesine ulaşacağı açıklandı. 42 derecedeki asıl yörüngesine yerleşmesi 10 ila 15 gün sürecek uydunun yaklaşık 1 ay içerisinde de aktif hale geleceği bildirildi. “Öncü Türkiye'yi birlikte inşa ediyoruz” Türksat Gölbaşı Yerleşkesi'nde düzenlenen Türksat 6A Fırlatma Töreni’nde konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 22 yılda sıfırdan dev bir AR-GE sistemi inşa ettiklerini vurgulayarak, “İnovasyon odaklı projeler hayata geçiriliyor. Yüksek teknoloji ve katma değer üreten öncü Türkiye'yi hep birlikte inşa ediyoruz” ifadelerini kullandı. Bu anlayışın işaret fişeğinin savunma sanayiindeki atılımlarla birlikte atıldığını kaydeden Kacır, “Sektördeki yüzde 20 olan yerlilik oranını yüzde 80’lerin üzerine çıkardık” dedi. “Ülkemizi uzay alanında adım adım ileriye taşıyoruz” Benzer bir fırsat penceresini uzay teknolojileri alanında gördüklerini ifade eden Kacır, fırlatma maliyetlerinde yaşanan hızlı düşüşün uzak sektörünün ilerlemesine kapı araladığını ifade etti. “Teknoloji geliştirmede ve yüksek teknoloji üretiminde küresel ölçekte iddia sahibi bir ülke olarak ülkemizin uzayın sunduğu fırsatlardan yararlanmasını ve menfaatlerimizi korumayı bir tercihten öte zorunluluk addediyoruz” diyen Kacır, “Bu anlayışla uzay bilimi ve teknolojilerinde insan kaynağı, tasarım ve mühendislik kabiliyetleri açısından ülkemizi adım adım ileriye taşıyoruz” şeklinde konuştu. “Uydu teknolojilerinde ilk 11’deyiz” Türkiye’yi kendi uydularını geliştirebilen, üretebilen ve test edebilen bir ülke konumuna taşıdıklarını vurgulayan Kacır, Türksat 6A’nın geliştirilmesinde yüzde 80 üzerinde yerlilik oranına ulaştıklarının altını çizdi. “Kendi haberleşme uydusunu üretebilen 11 ülkeden biri olduk” diyen Kacır, “Artık Türkiye uydu teknolojilerinde A takımında ilk 11’dedir” ifadelerini kullandı. Birçok alanda iletişim ihtiyaçlarını karşılayacak Türkiye'nin haberleşme kapasitesini artırmayı ve daha geniş bir kapsama alanı sunmayı amaçlayan Türksat 6A, telekomünikasyon hizmetlerinin kesintisiz ve yüksek kaliteli bir şekilde sunulmasını sağlayacak. Televizyon yayıncılığı için de kullanılacak olan uydu, daha fazla kanalın daha geniş bir alanda izlenebilmesine olanak tanıyacak. Türksat 6A geniş bant internet ve veri iletimi hizmetleri sunarak, internet erişimini genişletecek ve hızlandıracak. Uydu ayrıca kamu kurumlarının iletişim ihtiyaçlarını karşılayarak acil durumlarda güvenilir iletişim imkanı sunacak.

Türksat, Afrika kıtasında pazar payını artırmayı hedefliyor

Türksat, Afrika kıtasının teknoloji, telekomünikasyon ve uydu etkinliği olan AfricaCom 2023 fuarına katılacak. Şirketten yapılan açıklamaya göre, teknoloji, telekomünikasyon ve uydu etkinliği AfricaCom, ziyaretçilerini 14-16 Kasım tarihlerinde CapeTown Uluslararası Kongre Merkezi'nde ağırlayacak. Türksat, özellikle Afrika kıtasında hizmet veren Türksat 5B ile kıtada etkinliğini artırmayı ve Türkiye'nin Afrika kıtasında uydu hizmetleri pazarında güçlü şekilde yer almasını planlıyor. Şirket, 5. nesil uydusu Türksat 5B'nin yanı sıra milli PeycON ailesi antenleri HidrON, TerrON, MicrON ve AerON'u da Afrika pazarında görücüye çıkaracak. Türksat, fuar programı kapsamında, uydu haberleşmesi, yayın ve uydu ekipmanları, dijital medya konularında üst düzey toplantılar gerçekleştirecek. Şirket, bölge ülkelerdeki yayıncı ve data hizmet sağlayıcıları ile yeni iş anlaşmaları da gerçekleştirmeyi planlarken, fuar süresince yapılacak anlaşmalarla Türkiye'nin Afrika kıtasına yönelik ihracat payının da artırılmasını hedefliyor.

SpaceX, 56 Starlink uydusunu daha fırlattı

Uzay taşımacılığı şirketi SpaceX, 56 adet Starlink uydusunu daha yörüngeye gönderdi. İş adamı Elon Musk'ın sahibi olduğu uzay taşımacılığı şirketi SpaceX, 56 Starlink uydusunu daha yörüngeye gönderdi. İnternet uydularını taşıyan Falcon-9 roketi yerel saatle 01.03'te ABD’nin Florida eyaletinde bulunan Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri İstasyonu'ndan başarılı bir şekilde fırlatıldı. Falcon-9 roketinin yeniden kullanılabilirlik özelliğine sahip ilk aşama güçlendiricisi, kalkıştan 8.5 dakika sonra Atlantik Okyanusu'nda bulunan insansız platform "Just Read the Instructions"a iniş yaptı. ABD’de gerçekleştirilen fırlatma, SpaceX'in 2023 yılında gerçekleştirdiği 31. uzay görevi olarak kayıtlara geçti.

#Uydu

Uzay Çöpleri, Avrupa Hava Sahasında Risk Yaratıyor

Türkiye’nin ilk yerli ve milli haberleşme uydusu uzay yolculuğuna başladı

Türksat, Afrika kıtasında pazar payını artırmayı hedefliyor

SpaceX, 56 Starlink uydusunu daha fırlattı