Düzenleme Haberleri - Son Dakika Düzenleme Haber Güncel Gelişmeler

TBMM’den karar: %40+ ortopedik engellilere ÖTV’siz araç hakkı

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, engelli bireylerin ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) muafiyetiyle araç alımına ilişkin düzenlemeyi perşembe günü kabul etti. Kabul edilen değişiklikle birlikte, ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan ve engel oranı yüzde 40 ve üzerinde olan bireyler de belirli koşulları sağlamaları halinde ÖTV'siz araç alım hakkından yararlanabilecek. TBMM Genel Kurulu'nda Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kapsamında üç madde daha kabul edildi ve kanuna yeni bir madde eklendi. Kabul edilen düzenlemeyle, Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nda değişikliğe gidildi. Buna göre engel oranı yüzde 40 ve üzerinde olan, ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayacağına karar verilen bireyler, kanun kapsamındaki taşıtları ilk alımda 10 yılda bir kez olmak üzere ÖTV muafiyetiyle satın alabilecek. Düzenleme, TBMM Genel Kurulu'nda ekonomiye ilişkin hükümler de içeren kanun teklifinin görüşmeleri sırasında kabul edildi. Genel Kurul'da verilen önergeyle, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda teklife yeni bir madde eklendi. Böylece daha önce tartışma konusu olan bir alan için yeni yasal çerçeve oluşturulmuş oldu. Yapılan değişiklikle Özel Tüketim Vergisi Kanunu kapsamındaki taşıtların ilk alımında, ilgili şartları taşıyan kişilere 10 yılda bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV istisnası uygulanacak. Bu hak, özellikle ortopedik engeli bulunmasına rağmen engeli nedeniyle sürücü belgesi alamadığı için mevcut uygulamadan yararlanamayan kişileri de kapsayacak şekilde genişletildi. Türkiye'de halihazırda yüzde 90 ve üzeri engellilik oranına sahip bireyler, belirlenen fiyat sınırları dahilinde ÖTV ödemeden araç satın alabiliyor. Daha düşük engellilik oranlarında ise araçta özel tertibat şartı aranıyor. Yeni düzenleme, bu çerçeveyi değiştirerek, ortopedik engeli nedeniyle ehliyet alamayan yüzde 40 ve üzeri engelli bireylerin de muafiyet kapsamına alınmasını öngörüyor. Önceki uygulamada motor silindir hacmi de belirleyici kriterler arasında yer alırken, yeni çerçevede araçların vergiler dahil satış bedeli ile yerlilik oranı esas alınıyor. 2 milyon 873 bin 900 lira altındaki araçlar ÖTV ve MTV muafiyetiyle satın alınabilecek araçlara ilişkin mali sınırlar da geçerliliğini koruyor. Buna göre 1 Ocak 2026 itibarıyla bu kapsamda alınabilecek otomobillerin, motor silindir hacmine bakılmaksızın vergiler dahil toplam satış bedelinin 2 milyon 873 bin 900 liranın altında olması gerekiyor. Düzenleme kapsamında satın alınan araçların belirli bir süre boyunca satılamaması da mevcut sistemin önemli unsurlarından biri olmaya devam ediyor. Bu süre dolmadan satış yapılması halinde, muafiyet kapsamında ödenmeyen ÖTV'nin tahsil edilmesi söz konusu olabiliyor. Bu nedenle araç alımında hak sahiplerinin yalnızca fiyat ve model kriterlerini değil, satış kısıtlamalarını da dikkate alması gerekiyor. 'Yerlilik' şartı Son düzenlemeyle birlikte ÖTV'siz araç satışlarında, aracın en az yüzde 40 yerlilik şartını karşılaması da aranıyor. Yerlilik oranı şartı ve fiyat sınırı nedeniyle ÖTV muafiyeti kapsamında alınabilecek model sayısı da belirli araçlarla sınırlı kalıyor. Başta yerli araç Togg olmak üzere, Türkiye'de montajı yapılan markalardan olan Fiat, Renault, Toyota, Hyundai gibi markaların ekonomik modelleri bu araçlar arasında yer alıyor. Emeklilere ÖTV'siz araç hakkı geliyor mu? Bazı haberlerde emeklilere yönelik ÖTV'siz araç düzenlemesinin yasalaştığı öne sürülse de, teklif henüz Meclis Genel Kurulu'nda kabul edilmiş değil. CHP Kocaeli Milletvekili Kamil Durmaz tarafından hazırlanan teklif, 27 Şubat'ta TBMM Başkanlığı'na sunuldu. Bu nedenle söz konusu düzenleme şu aşamada yürürlüğe girmiş değil. Teklifin yasalaşabilmesi için önce Genel Kurul'da kabul edilmesi, ardından Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesi gerekiyor. Teklifin kabul edilmesi halinde ise düzenleme tüm emeklileri kapsamayacak. Teklif metninde yer alan çerçeve, belirli statüdeki hak sahipleriyle sınırlı tutuluyor. Buna göre teklif, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamındaki esnaf ve sanatkârlar ile Bağ-Kur kapsamında yaşlılık aylığı alanları kapsıyor. Teklif metninde kapsam, tüm emekliler yerine bu gruplarla sınırlandırılıyor. Teklif kabul edilirse başvuru şartları nasıl olacak? Teklife göre bu hakkın, emeklilik tarihinden itibaren beş yıl içinde kullanılması öngörülüyor. Düzenlemeden yararlanabilecek kişiler için bu imkânın bir defaya mahsus tanınması planlanıyor. Alınacak aracın binek otomobil olması, ticari araçların ise kapsam dışında tutulması öngörülüyor. Ayrıca ÖTV'siz alınan aracın satın alma tarihinden itibaren beş yıl boyunca satılamaması, devredilememesi ya da üzerinde herhangi bir tasarrufta bulunulamaması planlanıyor. Bu süre dolmadan aracın elden çıkarılması halinde, ödenmeyen ÖTV'nin gecikme faiziyle birlikte tahsil edilmesi gündeme gelebilecek. Ayrıca teklifte, deprem, sel, kaza ya da yangın gibi nedenlerle aracın kullanılamaz hale gelmesi durumunda yeniden hak tanınabileceği belirtiliyor. Teklif, 2 Mart 2026 itibarıyla TBMM'de üç ayrı komisyonda bekliyor. Esas komisyon olarak Plan ve Bütçe Komisyonu'na sevk edilen teklif, tali komisyon olarak ise Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu ile Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu'nda bulunuyor. Önceki uygulamada şartlar nasıldı? ÖTV’siz araç alımında önceki uygulama daha dar bir çerçeveye dayanıyordu. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın rehberine göre, engellilik oranı yüzde 90 ve üzeri olanlar belirlenen parasal sınır içindeki araçları ÖTV istisnasıyla alabiliyordu. Engel oranı yüzde 90’ın altında kalanlar için ise istisna, kişinin engeline uygun hareket ettirici özel tertibatlı araç alması ve buna ilişkin sağlık kurulu raporu ile diğer teknik şartları karşılaması halinde uygulanıyordu. Bu araçlar için istisnadan yararlananlar da aracı belirli süre dolmadan sattığında ödenmeyen vergiyle karşı karşıya kalabiliyordu. Eski sistemde teknik ölçütler de daha belirgindi. Önceki rehberlerde, binek otomobiller için motor silindir hacmi sınırı önemli bir kriter olarak yer alırken, yeni çerçevede bu yaklaşım büyük ölçüde terk edildi. Gelir İdaresi’nin 2025 rehberi ve 2025 faaliyet raporunda, istisna kapsamındaki araçlarda motor hacminden çok vergiler dahil bedel sınırı, yerli katkı oranı ve yararlanma süresinin öne çıktığı görülüyor. Buna göre son dönemde yapılan değişikliklerle istisnada beş yıllık süre 10 yıla çıkarılırken, araçlarda en az yüzde 40 yerli katkı şartı da getirildi.

Turizm amaçlı mobil evlere düzenleme geldi: 8 kriter

Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmelikle son dönemin popüler ve alternatif konaklama/yaşam tarzı olarak sıklıkla duyduğumuz “Tiny House”lar bu yönetmelikle “Mobil Evler” olarak resmiyet kazandı. Düzenleme ile “Mobil Ev” ile ilgili tesislerin nitelikler ve şartları tanımlandı. Eva Gayrimenkul Değerleme Kıdemli Müdürü Erdem Akyol, Resmi Gazete’de yayınlanan Turizm Tesislerinin Niteliklerine ilişkin yönetmelik ile turizm tesisleri amacıyla kayıt altına alınması ve resmi bir düzenlemeye alınması açısından önem arz ettiğini ancak tekil ve turizm amaçlı olmayan mobil ev kullanıma engel teşkil edecek bir durum oluşturmadığını vurguluyor. Bu konuda ilgili idarelerin/belediyelerin farklı uygulamaları oluşacağına dikkat çeken Erdem Akyol, yayınlanan yönetmeliğin bu türde alternatif konaklama tesislerinin kayıt altına alınması ve yasal düzenlemelerle denetleme/kontrol amacıyla önemli bir ilk adım oluşturduğunu söylüyor. Turizm amacıyla kurulan tesislerde gerekli şartlar; Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Kırsal Turizm Tesisleri başlığını taşıyan 6. Bölüme “Mobil Evler” başlığını taşıyan 35/A maddesi 1. Fıkrasında artık bu tarz tesislerin konumlandırılacağı koşullar tanımlandı. “Mobil evler, tahsisli kamu taşınmazları hariç olmak üzere, imar planlarında kamping ya da kırsal/eko turizm kullanımlarına ayrılmış alanlarda düzenlenen, tamamı mobil evlerden oluşan, en az 5, en fazla 49 konaklama birimi içeren tesislerdir” denildi. Daha önce turizm tesisi amacıyla yapanlar bu düzenlemeye tabi oldu. Tesiste yer alan “Mobil Ev”lerin tamamının tescil belgesinin mal sahibi veya belge sahibi ya da işletmeci adına düzenlenmiş olması gerekirken, konaklama birimlerinin hareket kabiliyetini ortadan kaldırıcı düzenleme yapılamayacak. "ASIL REGÜLE EDİLMESİ GEREKEN ALAN REGÜLE EDİLMEDİ" Consera Yönetim Kurulu Başkanı Melih Şimşek, yapılan düzenlemenin asıl regüle edilmesi gereken alan olan, büyük arazilerde parseller halinde satış yapılarak oluşturulan ‘Tiny Köy’ler olarak nitelendirilen alanları kapsamadığına dikkat çekiyor. Bu konunun Tarım ve Orman Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı olmak üzere üç bakanlığı ilgilendirdiğine dikkat çeken Şimşek şunları söylüyor: “Mobil evler konusunda ilk harekete geçen Tarım ve Orman Bakanlığı oldu ve kendi yetki bölgelerinde bu araçların kullanımına ilişkin gerekli şartları belirledi. Şimdi Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yetki alanındaki turizm tesislerine rakip olan tesisleri regüle eden bir düzenleme yapıldı. Ancak mobil evlerin yüzde 80’ini kapsayan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın kapsamındaki tesislere düzenleme yapılmadı. İmarsız alanlara toplu halde yapılan bu tesislere belediyeler elektrik, su çekiyor. Buna izin verilmemeli ve gerekli düzenlemeler ivedilikle yapılmalı.” ARAZİLERİN PLANLI KULLANIMI İÇİN ÖNEMLİ Resmi Gazetede yayınlandığı gün itibarıyla yürürlüğe giren yönetmeliğe göre, Tiny House kullanımı için imar planlarında kamping ya da kırsal/eko turizm kullanımlarına ayrılmış alanlarda pansiyon işletme belgesi alınması koşulu getirildi. EkoArazi Genel Müdürü Hakan Erilkun, uygulamanın arazilerin planlı kullanımı için büyük önem taşıdığını belirterek şunlar söyledi: “Doğaya yerleşerek sağlıklı yaşam sürmek özellikle pandemi döneminden beri herkesin ilk hedefi. Arsa fiyatları ve inşaat maliyetleri hızla yükseldiği için tarlalara Tiny House koyarak yerleşmek arazi alıcılarının en az %60’ının ilk tercihi idi. Ancak bunu belli esaslara bağlı tutmak şart hale gelmişti. Hobi bahçelerinde olduğu gibi Tiny House’lar konusunda düzenleme yapmak da bir tür toprak reformu bizce. Çünkü doğaya yerleşmek kadar arazilerin verimli kullanımı da –özellikle gelecekte yapılacak düzenlemeler kapsamında büyük önem taşımaktadır.” Bu düzenlemeye göre sayısı 5’ten az olmamak kaydıyla Tiny House kullanım koşulu getirdiğini belirten Erilkun, “Pansiyonculuk kapsamına dahil edildiği için en az 5, en çok 49 adet Tiny House kullanılması, her bir konaklama biriminin en az 250 metrekare büyüklüğünde olması, etrafının çevrili olması, araçların periyodik muayene zorunluluğu gibi koşullar da Tiny House’lara getirilen yeni uygulama kriterleri arasında yer alıyor. Kısacası Tiny House kullanımı artık işletmecilik esasına bağlı olarak uygulama esaslarına tabi olacak” diyor. TURİZM AMAÇLI TESİSLERİ KAPSIYOR Kakıcı & Şimşek Hukuk Bürosu Kurucularından Av. Elvan Kakıcı Şimşek, bu düzenleme ile bireysel olarak değil turizm amaçlı olarak kullanılan mobil ev konaklama birimlerine ilişkin yeni düzenlemeler, tanımlamalar ve şartlar getirildiğini söylüyor. Şimşek, Yeni yönetmelikle ilgili şunları söylüyor: “Yönetmelikte mobil ev; “İlgili mevzuata uygun şekilde O2 sınıfı tip onay belgesine sahip bir motorlu araç tarafından çekilmek üzere tasarlanmış, konaklama birimi şeklinde düzenlenmiş, içinde yaşam alanı, yatak ile banyo-tuvalet bulunan Karayolları Trafik Kanununa tabi araç” olarak tanımlanırken; apart oteller, özel tesisler, gastronomi tesisleri ve pansiyonlar gibi mobil evlere de turizm yatırım belgesi verilmeyeceği ifade edildi. Yönetmelik ayrıca konaklama tesislerinde; tek bir konaklama tesisine hizmet verecek şekilde düzenlenen özel yüzme havuzlarında büfe hizmetini de kapsayan bar mahalli, soyunma kabini, duş, kadın-erkek müşteriler için ayrı ayrı tuvalet düzenlemesi, cankurtaran ve çocuk havuzu şartları kaldırıldı. Yönetmeliğin 18. maddesinin birinci fıkrasından sonra gelmek üzere "Türün niteliklerinin belirtildiği maddede açık olarak izin verilenler hariç olmak üzere, konaklama tesislerinin konaklama birimleri, hareket kabiliyetinin ortadan kaldırılmış olup olmamasına bakılmaksızın, kısmen ya da tamamen mobil evlerden oluşturulamaz. Bu tesislere ilişkin belge talepleri reddedilir" ifadesi eklendi.” DÜZENLEME NELERİ İÇERİYOR? Mobil evlerin bulunacağı tesislerinin tahsisli kamu taşınmazları hariç olmak üzere imar planlarında kamping ya da kırsal/eko turizm kullanımlarına ayrılmış alanlarda düzenlenen, tamamı mobil evlerden oluşan, en az 5, en fazla 49 konaklama birimi içeren tesislerden oluşacağı belirtilen yönetmelikte bu tesislerin niteliklerine ilişkin şu kriterler belirlendi: Konaklama birimi (mobil ev) başına en az iki yüz elli metrekarelik bir alan olacak. Tesis alanının çit, duvar, yeşillik gibi düzenlemeler ile çevreden tecrit edilerek aydınlatılacak.Girişte konaklama birimi başına bir araç olmak üzere otopark, resepsiyon-idare ünitesi bulunacak. Mobil evlerin tamamının tescil belgesinin mal sahibi veya belge sahibi ya da işletmeci adına düzenlenmiş olması gerekiyor.Konaklama birimleri doğal ışık alacak şekilde düzenlenecek. Uygun tefriş elemanlarıyla rahat kullanım imkanı verebilecek şekilde dekore edilecek ve bu birimlerde yatak, kişi başı bir yastık, yastık kılıfı, çarşaf, iklim koşullarına göre pike veya yorgan, kıymetli eşya kasası, minibar, sıcak içecek hazırlanmasına imkan sağlayan donanım ve servis malzemesi, genel aydınlatma, priz, çöp kutusu, perde veya benzeri düzenleme bulunacak. Banyolarda, vitrifiye, armatür, batarya, duş donanımı, ayna, priz, çöp kutusu, sabun, şampuan ile el ve banyo havlusu bulundurulacak. Her konaklama biriminde iki kişi konaklayabilecek. Bu tesislerde, 14'üncü maddenin beşinci fıkrası kapsamında lokanta, alakart lokanta, kafeterya, bar salonu, pasta salonu, kafe ve kahvaltı salonu düzenlenmesi durumunda, bu ünitelerin toplam kapasitesi yüz kişiyi geçemeyecek, toplantı salonu ve çok amaçlı salon yapılamayacak.Konaklama birimlerinin hareket kabiliyetini ortadan kaldırıcı düzenleme yapılamayacak. Bu tesislere ilişkin turizm işletmesi belgesi başvurusunda tescil belgesi ibraz edilecek. Başvuru tarihi itibarıyla 2918 sayılı kanun kapsamında geçerli teknik muayene bulunması zorunlu olacak. Turizm işletmesi belgesi alınmasından sonra da teknik muayenelerin yaptırıldığına ilişkin geçerli muayene belgesi Kültür ve Turizm Bakanlığı’na ibraz edilecek.

#Düzenleme

TBMM’den karar: %40+ ortopedik engellilere ÖTV’siz araç hakkı

Turizm amaçlı mobil evlere düzenleme geldi: 8 kriter