
Orta Doğu’daki çatışmanın etkisiyle artan jet yakıtı fiyatları, havayolu şirketlerini Mayıs ayında küresel ölçekte yaklaşık 13 bin uçuşu iptal etmeye zorladı.
Toplamda Mayıs ayı boyunca uçuşlardan yaklaşık iki milyon koltuk kaldırıldı. Kesintiler, ay sonunda başlayacak olan İngiltere yarı dönem tatili öncesinde gerçekleşti.
Havacılık veri şirketi Cirium’a göre en büyük uçuş azalmaları İstanbul ve Münih havalimanlarında kaydedildi.
İngiliz havayolu şirketlerini temsil eden sektör kuruluşu, firmaların normal şekilde faaliyet gösterdiğini ve şu anda ciddi bir tedarik sorunu yaşanmadığını belirtirken, hükümetin uçuş iptallerinde kalkış ve iniş slotlarının kaybedilmesini önlemeye yönelik planlarını memnuniyetle karşıladıklarını açıkladı.
Seyahat acentelerini temsil eden Advantage Travel Partnership ise iptallerin küresel uçuşların yalnızca yüzde 1’ine denk geldiğini ve İngiltere’den “önemli yaz tatili destinasyonlarına” yapılan uçuşların etkilenmediğini bildirdi.
Kuruluşun CEO’su Julia Lo Bue-Said, “Havayolları düşük performans gösteren uçuşları değerlendirip gerekli durumlarda birleştirme veya iptal etme yoluna gidiyor” dedi.
Ancak genel tabloya bakıldığında iptallerin “sınırlı” olduğu ve İngiltere çıkışlı uçuşların etkilenmediği, bu nedenle yolcuların güvenle rezervasyon yapmaya devam edebileceği ifade edildi.
Cirium verilerine göre İngiltere çıkışlı uçuşların yüzde 0,53’ü iptal edildi.
Jet yakıtı fiyatları savaşın başlamasından bu yana iki kattan fazla arttı. Şubat sonunda ton başına 831 dolar seviyesinde olan fiyatlar, Nisan başında 1.838 dolara kadar yükseldi.
Havayolu şirketleri şu anda yakıt tedarikinde ciddi bir sorun yaşamadıklarını belirtse de uzmanlar, İran’daki savaş nedeniyle teslimatlarda yaşanabilecek aksaklıkların birkaç hafta içinde kıtlığa yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Birçok havayolu şirketi bilet fiyatlarını artırırken, Air France, KLM, Air Canada, Delta ve SAS yaz sezonu planlarında kesintiye gitti.
En fazla uçuş iptali yaşanan destinasyonlar şöyle sıralandı:
İstanbul Chicago O’Hare Dallas Fort Worth Denver Atlanta Frankfurt George Bush Intercontinental (Houston) Charles de Gaulle Amsterdam Schiphol Charlotte Douglas (Kuzey Carolina)
Wizz Air CEO’su ise bazı Avrupa uçuş fiyatlarının, talep çekmek amacıyla düşüş gösterdiğini söyledi.
Alman Lufthansa Grubu da bu ay başında Ekim sonuna kadar 20 bin uçuşu kaldıracağını açıklamıştı.
Which? Travel editörü Rory Boland, paket tatillerin tüketiciler için daha fazla koruma sağladığını, çünkü tur operatörlerinin müşterilerine karşı yasal sorumlulukları olduğunu söyledi.
Boland ayrıca, “İngiltere’den iptal edilen uçuş oranı hâlâ düşük. En kötü havayolları normal zamanlarda bile kalkıştan bir günden kısa süre önce uçuşlarının yüzde 2’sinden fazlasını iptal edebiliyor” dedi.
Nisan ortasında Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı, Avrupa’nın Haziran ayına kadar jet yakıtı kıtlığıyla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunmuştu.
Birleşik Krallık’ta hükümet, Heathrow gibi yoğun havalimanlarında havayollarının kalkış ve iniş slotlarını kaybetmeden uçuş iptali yapabilmesini sağlayacak düzenlemeler üzerinde çalışıyor.
Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander ise hafta sonunda yaptığı açıklamada, bu yaz seyahat edecek çoğu kişinin geçen yıla benzer bir deneyim yaşayacağına inandığını söyledi.
Alexander ayrıca şu anda jet yakıtı tedarikinde bir kesinti olmadığını ancak “durumun açıkça değişken olduğunu” ifade etti.
Birleşik Krallık, normal şartlarda kullandığı jet yakıtının yaklaşık yüzde 65’ini ithal ediyor ve bunun önemli bir bölümü Orta Doğu’dan sağlanıyor.
Ancak petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz için kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın kapanması, bu tedarik akışını aksatmış durumda.